Dostępność i Dziedzictwo. Standardy dostępności w zabytkach.

Fundacja Aktywnej Rehabilitacji „FAR” realizuje w partnerstwie projekt pt. „Dostępność i Dziedzictwo. Standardy dostępności w zabytkach”, w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027, Priorytetu FERS.03 Dostępność i usługi dla osób z niepełnosprawnościami, Działania 03.03 Systemowa poprawa dostępności w latach 2025-2028.”

Lider Projektu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Partnerzy projektu: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Wartość dofinansowania: 10 443 071,20 zł
Wkład Funduszy Europejskich: 8 617 622,35 zł

Okres realizacji projektu: 1.10.2025 – 31.03.2027

---

Głównym celem projektu jest poprawa dostępności architektonicznej obiektów zabytkowych pełniących funkcje publiczne poprzez ograniczenie barier prawnych, proceduralnych i metodologicznych hamujących skuteczne prowadzenie procesu inwestycyjnego i zapewnienie dostępności poprzez zwiększenie wiedzy i kompetencji służb konserwatorskich w zakresie wprowadzania dostępności architektonicznej do obiektów zabytkowych, dostęp do wiedzy dla wszystkich interesariuszy/ek, opracowanie narzędzi edukacyjnych.

W ramach projektu zostaną zrealizowane kompleksowe działania, które pozwolą uporządkować, ujednolicić i usprawnić procesy związane z zapewnianiem dostępności obiektów zabytkowych.

Planowane działania:

1. Identyfikacja i analiza problemu braku zapewnienia dostępności zabytkowych obiektów użyteczności publicznej w tym:

• analiza barier prawnych, proceduralnych i metodologicznych związanych z dostępnością zabytków,
• analiza specyfiki obiektów zabytkowych użytkowanych przez podmioty publiczne oraz obiektów kultu i działalności religijnej,
• zebranie dobrych praktyk i sprawdzonych rozwiązań  wraz z opracowaniem nowych.

2. Opracowanie standardów, wytycznych i praktycznych narzędzi:

• przygotowanie wytycznych Generalnego Konserwatora Zabytków dotyczących zapewniania dostępności,
• opracowanie standardów, schematów postępowań konserwatorskich, procedur i metodologii postępowania,
• stworzenie zestawu materiałów takich jak podręczniki, poradniki, katalog dobrych praktyk dla wszystkich uczestników procesu inwestycyjnego m.in. inwestorów, projektantów, architektów, konserwatorów, ekspertów od dostępności,
• opracowanie propozycji zmian prawnych i dobrych praktyk proceduralnych.

3. Szkolenia i wdrożenia:

• przeprowadzenie szerokiego programu szkoleń i warsztatów w tym świadomościowych dla służb konserwatorskich na poziomie wojewódzkim, powiatowym i gminnym,
• wsparcie osób zatrudnionych w służbach konserwatorskich poprzez praktyczne narzędzia i jednolitą metodologię wspierającą wydawanie decyzji, postanowień, zaleceń i opinii związanych z dostępnością architektoniczną obiektów zabytkowych.

Rezultatem projektu będzie wypracowanie i upowszechnienie produktów projektu (narzędzi edukacyjnych), trwały wzrost kompetencji uczestników/czek wsparcia a kluczowe wyniki projektu zostaną skonsultowane z Radą Dostępności (wnioski z analiz prawnych, case studies, projekt wytycznych Głównego Konserwatora Zabytków).

Grupa docelowa projektu liczy łącznie 490 os, w tym:

• min. 250 przedstawicieli/ek, w których zakresie obowiązków są postępowania administracyjnego dot. pozwolenia na prace przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków lub objętych innymi formami ochrony konserwatorskiej,
• min. 80 przedst. administracji architektoniczno-budowlanej,
• min. 80 architektów (os. samozatrudnione/os. pracujące w biur architektonicznych)
• min. 80 przedstawicieli uczestników procesu inwestycyjnego: konstruktorzy/rki, instalatorzy/rki, drogowcy, geodeci, właściciele/lki budynków, os. prowadzące nadzór inwestorski, rzeczoznawcy, w których zakresie obowiązków/działań są zagadnienia związane z dostępnością zabytków.

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych

Istnieje możliwości zgłaszania do Instytucji Zarządzającej lub Instytucji Pośredniczącej podejrzenia o niezgodności Projektu lub działań Partnera (tj. Fundacji Aktywnej Rehabilitacji FAR) z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych sporządzoną w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1169, z późn. zm.), zwanej dalej „KPON”. Sygnały, zgłoszenia lub skargi dotyczące wystąpienia niezgodności projektów FERS z postanowieniami KPON mogą przekazywać osoby fizyczne (uczestnicy projektów lub ich pełnomocnicy i przedstawiciele), instytucje uczestniczące we wdrażaniu funduszy Unii Europejskiej, strona społeczna (stowarzyszenia, fundacje), za pomocą (w każdym poniższym przypadku uznaje się zgłoszenie za przekazane w formie pisemnej):

• Poczty tradycyjnej – w formie pisemnej na adres ministerstwa: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, ul. Wspólna 2/4, 00-926 Warszawa.
• Skrzynki nadawczej e-puap/adres e-doręczenia: Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.